O STEALTHING OU O SIXILOSO PERIGO CONTRA A LIBERDADE SEXUAL por María Belén Rubido de la Torre, Maxistrada do Xulgado Penal 4 de Pontevedra, especializado en violencia sobre a muller e violencia doméstica.  

23 Novembro, 2021 falamos de feminismo

Maxine Doogan. Ela era unha prostituta en Alaska que quedou embarazada Hai trinta anos porque un cliente, sen o seu consentimento, quitouse o preservativo sixilosamente durante o acto sexual que si foi acordado. Trinta anos despois deste feito, tras moitos anos de loita, no ano 2021, promulgouse en California a primeira lei que acolle esta práctica coñecida como “stealthing” como delito de agresión sexual, sendo pois o primeiro Estado no que se acolle especificamente esta práctica non só ilegal, senón co máis severo castigo dentro dos delitos sexuais castigados polo Dereito Penal.

Esta práctica pódese definir (así o fai a primeira sentenza en España que recolle a primeira condena por este tipo de comportamentos) “acto sexual en a que un home SE quita o preservativo de forma  non consensuada, sen que a súa parella sexual se dea conta durante a relación sexual”, pois esa palabra anglosaxoa significa “con sixilo” ou “sixilosamente” pero que realmente non é senón unha forma subrepticia de vulnerar a libre prestación do consentimento da muller, pero tamén do home-vítima deste tipo de comportamentos atentatorios contra a liberdade sexual.

A primeira sentenza en España que acolle literalmente esta práctica para castigala é a Sentenza dun Xulgado de Instrución nº 2 de Salamanca do 15 de abril de 2019, que ao ser de “conformidade” non se someteu a debate polo procesado que recoñeceu os feitos: realizara o acto sexual sen preservativo cunha muller que só consentira o acto sexual coas debidas garantías (uso do condón) para evitar embarazos non desexados ou enfermidades de transmisión sexual. Sabéndoo, o autor quítase o condón para manter relacións                     sexuais con ela.

Como había recoñecemento de feitos, tampouco se cuestiona a cualificación xurídica desta conduta. A Fiscalía solicita a condena polo tipo básico do apartado 1 do artigo 181 do Código penal despois de que este artigo sanciona que “o que, sen violencia ou intimidación e sen que medie consentimento, realizar actos que atenten contra a liberdade ou indemnidade sexual doutra persoa, será castigado, como responsable de abuso sexual, coa pena de prisión dun a tres anos ou multa de dezaoito a vinte e catro meses“, porque non se consentiu pola muller toda a extensión do acto sexual, e finalmente condénase a unha pena de doce meses de multa cunha cota diaria de seis euros día, o que aínda que é certo é unha condena por delito sexual menos grave, deixa certa sensación de impunidade a este tipo de condutas tan altamente perigosas e vexatorias para quen as sofre.

Pero tras unha sentenza da Audiencia de Barcelona, que absolve por falta de probas da conduta, o outro (e único polo momento) precedente na nosa Xurisprudencia é unha sentenza moitísimo máis contundente para o castigo deste tipo de prácticas: a sentenza da Audiencia de Sevilla do 29 de outubro de 2020.

Nesta nova sentenza considérase que este tipo de condutas condénase ao autor (home) fronte á vítima (muller) pola comisión de dous delitos:

  1. Por un delito de abuso sexual con acceso carnal impoñéndolle ademais da pena de catro anos de prisión a prohibición de aproximarse a menos de 500 metros á vítima ou comunicar

 

con ela por calquera medio por tempo de seis anos, e o que non é menos importante, que o autor deberá cumprir a medida de liberdade vixiada por un tempo de cinco anos unha vez extinguidas as penas de prisión impostas, o que supón estender o control deste delincuente sexual.

  1. Pero tamén como autor dun delito de lesións ás penas de seis meses de prisión, e prohibición de aproximarse a menos de 500 metros á vítima ou comunicar con ela por calquera medio por tempo de dous anos.

O que supón un “salto de calidade” na gravidade das penas, sendo ostensiblemente superiores fronte Á condena anterior, impoñéndolle ao autor, ademais, por vía de responsabilidade civil, indemnizar á vítima na cantidade de trece mil euros.

As lesións derivaban de que o autor da conduta, a pesar de coñecer que padecía unha enfermidade de transmisión sexual mantén relacións sexuais sen preservativo, contaxiándolla á súa parella sexual, polo que ademais do abuso sexual, cáusalle un dano na súa integridade física.

A conduta do abuso (no que houbo “engano” nas súas condicións, pero non intimidación nin violencia segundo a sentenza) consúmase porque a pesar de que conviñeran ambos previamente que se practicaban sexo sería co uso dun condón que a vítima lle proporcionara, o home simula poñerllo e cando ela sospeita que puidese non telo dille que non prosiga e el con todo segue consume en contra da súa vontade.

A sentenza de Salamanca consideraba que o abuso era sen acceso carnal (por tanto, moito máis privilexiado na súa punición) porque a vítima consentiría o acto sexual e o feito de que o home, sixilosamente, o practicase sen preservativo era un acto de abuso sexual nunha das condicións deste, pero non no acto sexual en si, que era consentido.

A sentenza de Sevilla discrepa deste criterio: considera que existe un vicio total no consentimento da vítima, de tal calado que converte o acto sexual (con acceso carnal consumado) en inconsentido.

Cita Xurisprudencia consolidada sobre o consentimento sexual no que “a persoa afectada, con independencia do modo que vive a súa sexualidade, conserva a autonomía da súa vontade en orde a dispoñer libremente do seu corpo e da sexualidade que lle é propia” e que “a pesar de que existise un acordo previo para manter relacións sexuais, é indubidable que a vítima mantén o dereito para poñer límites ás súas prestacións (ou a negalas, en atención ao comportamento da outra parte) dado que –resulta redundante dicilo– no acordo non allea a súa condición de persoa e, por iso, o autor non pode tratala como un obxecto”.

No Ante-Proxecto de Lei Orgánica de garantía integral da liberdade sexual dáse outro paso adiante poñendo o foco na importancia do consentimento. Este texto recibiu recentemente polo Congreso a “luz verde”, concretamente, o 14 de outubro de 2021, avanzando nesta nova concepción do consentimento sexual no noso país, seguindo a interpretación que dá o Convenio de Istambul, en vigor en España desde o día uno de agosto  do ano 2014.

 

Este Convenio no seu artigo 36 ao definir a “violencia sexual contra as mulleres, incluída a violación” e dicir, ademais, que deben ser tipificadas como delito todos os “actos de carácter sexual non consentidos sobre outra persoa” sexan do tipo que sexan, di que o consentimento sexual debe prestarse “voluntariamente como manifestación do libre arbitrio da persoa considerado no contexto das condicións circundantes”.

O delito de agresión sexual (non abuso) xa non se reserva, por tanto, aos casos que concorren violencia ou intimidación senón tamén para os actos sexuais nos que exista “falta de consentimento ”, deixando claro que a gravidade do delito derívase desa falta de voluntariedade e non do emprego de determinados medios, sendo calquera deles suficiente para convertelo en “agresión”.

Desde esta nova perspectiva da Lei, que está pendente de ser definitivamente aprobada, a práctica sexual do “stealthing” deberá ser considerada (como xa o é en California) como delito de agresión sexual por canto que afecta á esencia mesma do consentimento con graves danos físicos, morais e emocionais para a vítima que nunca consentiría estas prácticas sexuais de coñecer que se farían sen protección con riscos non só de contaxio de SIDA ou ETS, senón de embarazos non desexados.

O cal é de todo punto inadmisible.

Por iso sorprende que se fale con total impunidade en determinados ámbitos da práctica do “stealthing” de forma xeneralizada como unha forma “normal” de vivir a sexualidade, na que a muller non ten nin voz nin voto en como han de ser desenvoltas as súas prácticas sexuais fronte ao home que si pode impoñer a súa vontade.

Quizais non esteamos tan lonxe de Alaska.

 

The comments are closed.


GABINETE DE COMUNICACIÓN

Rúa do Hórreo, 65
15700 Santiago de Compostela
A Coruña
Teléfono [+34] 981 56 97 40
FAX [+34] 981 57 23 35

comunicacion@valedordopobo.gal