MULLERES e COVID-19 por Gloria Poyatos Matas, Maxistrada especialista da Sala do Social do Tribunal Superior de Xustiza de Canarias.

22 Xuño, 2020 falamos de feminismo

As mulleres enfróntanse a problemas específicos na crise do COVID-19 que requiren aplicar unha perspectiva de xénero e medidas de apoio diferenciado, e así vén destacando desde todas as instancias internacionais.

Como ben se sinala desde ONU Mujeres: “o coronavirus golpea tres veces ás mulleres, pola saúde, pola violencia doméstica e por coidar a outros”, por iso o 27 de marzo de 2020, fíxose un chamamento aos gobernos e ás institucións de saúde globais para que teñan presentes os efectos sexuais e de xénero do brote de COVID-19.

O 21 de abril de 2020, o Comité CEDAW emitiu unha nota con orientacións aos Estados parte a protexer os dereitos das mulleres e as nenas da violencia de xénero e a impulsar o empoderamento socioeconómico da muller fronte á crise do COVID-19, en consonancia coa Nota orientativa de Nacións Unidas sobre o COVID-19 e os dereitos humanos das mulleres, do 15 de abril de 2020 e  lembrando a declaración conxunta  dos dez órganos creados en virtude dos Tratados de Dereitos Humanos de Nacións Unidas do 24 de marzo de 2020, na que se fai un chamamento internacional  esixindo respecto dos dereitos humanos no combate do coronavirus, poñendo de relevo o risco desproporcionadamente alto que padecen as mulleres como sustentadoras do traballo de coidados.

O Fondo Monetario Internacional (FMI), en marzo 2020, en relación a España e a evolución da súa economía tras a pandemia, destacou a necesidade de impulsar políticas promotoras dunha maior igualdade de xénero: A pesar dun progreso significativo nas últimas décadas, a desigualdade de xénero persiste nunha serie de ámbitos, o que segue causando unha considerable desigualdade en termos de emprego e de salario. As políticas para impulsar a igualdade de xénero no mercado de traballo deberían centrarse en potenciar o apoio á familia e ao coidado infantil e promover a flexibilidade nas condicións de traballo”.

A Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE/OCDE) pronunciouse, nun informe publicado en marzo 2020, sobre a necesidade de integrar a perspectiva de xénero en todas as políticas que adopten os países na loita fronte á pandemia, tendo en conta as necesidades dos pais fronte ás responsabilidades laborais e do coidado e destacando que son as mulleres, “as que están no centro da loita fronte ao COVID-19”.

Na mesma liña, a Resolución 1/2020 da Corte Iberoamericana de Dereitos  Humanos do 10 de abril de 2020 “Pandemia e dereitos Humanos nas Américas”, na que se recomenda aos Estados incorporar a perspectiva de xénero a partir dun enfoque interseccional en todas as respostas que dean os países para conter a pandemia.

E a Organización Internacional do Traballo (OIT) no seu informe do 11 de maio de 2020 titulado “A resposta fronte ao Covid-19: fomentar a igualdade de xénero para un mellor futuro para a muller” destaca como as mulleres se viron máis afectadas pola crise sanitaria ao traballar nos sectores máis prexudicados economicamente, ou en traballos informais ou a tempo parcial. Tamén se pon de relevo que se incrementaron  os problemas que as mulleres afrontan habitualmente (traballo doméstico, violencia de xénero, acoso) e faise un chamamento aos países para que garantan o retorno a unha normalidade, máis xusta.

Por tanto, debido ás desigualdades de xénero preexistentes, as consecuencias multidimensionais do coronavirus afectaron especificamente ás mulleres. Este novo desequilibrio de xénero obriga aos nosos poderes públicos a dispoñer de mecanismos nacionais reforzados para fomentar o avance da muller, con infraestruturas que aseguren a efectividade do cumprimento das políticas de xénero na abordaxe desta crise sanitaria. Iso non é unha opción senón unha obrigación derivada dos instrumentos internacionais e a nosa normativa interna, que debe levar aos Estados en todas as súas políticas, programas e actuacións fronte ao COVID-19 e que resumimos en dez eixos fundamentais:

Primeiro. As mulleres deben participar e estar igualmente representadas nos procesos de toma de decisións en todo o relativo á abordaxe sanitaria, social, económico ou laboral do COVID-19.

Segundo. Construír un sistema de saúde equitativo combatendo a pandemia mediante programas que teñan en conta as diferenzas biolóxicas e de xénero existentes entre homes e mulleres.

Terceiro. Integrar a perspectiva de xénero nas políticas de prevención de riscos laborais e plans de continxencia fronte ao COVID-19, tendo en conta as diferenzas biolóxicas e de xénero. Previr os riscos psicosociais emerxentes derivados da crise dos coidados, pola concentración e simultaneidade de responsabilidades familiares e laborais, riscos ergonómicos, os factores hormonais e a violencia de xénero no fogar e lugar de traballo (acoso sexual ou por razón de sexo). Os plans de prevención de riscos deben ser revisados téndose en conta a nova realidade laboral cunha mirada de xénero, para garantir o dereito á saúde laboral de mulleres e homes.

Cuarto. Promover unha economía na que os coidados familiares se coloquen no centro de todas as políticas sociais, económicas e laborais facendo corresponsables ao Estado e as empresas. Os coidados non son cousa de mulleres senón intereses humanos universais.

Quinto. Promover o uso das novas tecnoloxías, a dixitalización e o teletraballo, de forma accesible, inclusiva e xeneralizada e con perspectiva de xénero. Especialmente, no sector xudicial, facilitándose o acceso das mulleres á xustiza.

Sexto. Implementar social e laboralmente novas prácticas e políticas de prevención, detección, abordaxe, atención e protección das mulleres e nenas/as fronte ás violencias de xénero derivadas do COVID-19 para soster e impulsar a igualdade de xénero tras a crise sanitaria.

Sétimo. Proporcionar apoios socioeconómicos ás mulleres e adoptar medidas específicas temporais (accións positivas) para evitar as consecuencias do impacto desproporcionado de xénero do coronavirus.

Oitavo. Ter presente a interseccionalidad en todas as políticas e programas implementados por causa do COVID-19, reforzando as medidas de apoio dirixidas a colectivos de mulleres marxinadas (migrantes, desprazadas, xitanas, maiores, persoas con discapacidade , lesbianas, transxénero, recluídas, etc.)

Noveno. Fortalecer a difusión de información e a recompilación de datos precisos e completos desagregados por sexos e idade, en todas as políticas relacionadas con esta crise para detectar os impactos diferenciados e a elaboración de políticas adecuadas

Décimo. Evitar marxinar, reducir ou eliminar as dotacións orzamentarias destinadas a promover a igualdade (real) e combater a violencia xénero, especialmente debe darse cumprimento, agora máis que nunca, aos acordos orzamentarios derivados do Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero (2017).

 

 

The comments are closed.


GABINETE DE COMUNICACIÓN

Rúa do Hórreo, 65
15700 Santiago de Compostela
A Coruña
Teléfono [+34] 981 56 97 40
FAX [+34] 981 57 23 35

comunicacion@valedordopobo.gal